1. Czym zajmuje się Poradnia Medycyny Paliatywnej i Leczenia Bólu Szpakmed?

Poradnia Medycyny Paliatywnej i Leczenia Bólu Szpakmed powstała z myślą o osobach zmagających się z przewlekłym bólem, ciężkimi chorobami oraz dolegliwościami, które znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie i jakość życia.

Naszym celem jest nie tylko zmniejszenie natężenia bólu, ale również poprawa komfortu pacjenta, jego samodzielności i poczucia bezpieczeństwa.

W ramach Poradni oferujemy m.in.:

• diagnostykę i ocenę charakteru bólu
• monitorowanie skuteczności prowadzonego leczenia
• indywidualnie dobraną farmakoterapię przeciwbólową
• stosowanie leków wspomagających leczenie bólu – koanalgetyków
• wybrane blokady przeciwbólowe
• wybrane terapie dożylne
• wsparcie pacjentów z ciężkimi i przewlekłymi chorobami
• wsparcie psychologiczne
• konsultacje psychiatryczne
• interwencje kryzysowe
• wizyty stacjonarne
• wizyty domowe

Leczenie zawsze dostosowujemy do konkretnej osoby – rodzaju bólu, choroby podstawowej, aktualnego stanu zdrowia i dotychczas stosowanej terapii.

2. Dla kogo przeznaczona jest Poradnia?

Z konsultacji mogą skorzystać osoby zmagające się z przewlekłym lub trudnym do opanowania bólem, a także pacjenci z ciężkimi chorobami wymagający leczenia objawowego i poprawy komfortu życia.

Warto rozważyć konsultację szczególnie wtedy, gdy:

• ból utrzymuje się przez dłuższy czas
• dotychczasowe leczenie nie zapewnia wystarczającej ulgi
• ból regularnie powraca
• dolegliwości utrudniają sen, poruszanie się, pracę lub codzienne czynności
• konieczne jest uporządkowanie dotychczasowego leczenia przeciwbólowego
• występuje ból związany z poważną chorobą przewlekłą
• pacjent wymaga szerszego leczenia objawowego
• ból wpływa również na samopoczucie psychiczne

Nie trzeba czekać, aż ból stanie się niemożliwy do zniesienia. Im dokładniej poznamy problem, tym łatwiej zaplanować odpowiednią dalszą terapię.

3. Czy Poradnia zajmuje się wyłącznie bólem nowotworowym?

Nie.

Poradnia została stworzona zarówno dla osób zmagających się z ciężkimi chorobami, jak i dla pacjentów cierpiących z powodu przewlekłego bólu o różnym podłożu.

Ból może towarzyszyć m.in.:

• chorobom nowotworowym
• chorobom neurologicznym
• chorobom układu ruchu
• uszkodzeniom nerwów
• przebytym urazom
• przebytym zabiegom i operacjom
• innym chorobom przewlekłym

O możliwości i sposobie leczenia zawsze decyduje lekarz po dokładnym zapoznaniu się ze stanem zdrowia pacjenta.

4. Czy do Poradni potrzebuję skierowania?

Nie. Poradnia Medycyny Paliatywnej i Leczenia Bólu Szpakmed jest obecnie poradnią prywatną, dlatego skierowanie nie jest wymagane.

Na wizytę można zapisać się bezpośrednio poprzez rejestrację Szpakmed.

Nie musisz wcześniej odwiedzać lekarza rodzinnego ani innego specjalisty tylko po to, aby otrzymać skierowanie.

5. Czym jest ból przewlekły?

Ból przewlekły to ból, który utrzymuje się lub regularnie powraca przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Może pozostawać związany z konkretną chorobą lub uszkodzeniem organizmu, ale w niektórych przypadkach sam staje się poważnym problemem zdrowotnym wymagającym specjalistycznego leczenia.

Przewlekły ból może wpływać nie tylko na ciało.

Często oddziałuje również na:

• sen
• aktywność fizyczną
• pracę
• samodzielność
• relacje z bliskimi
• nastrój
• zdolność odpoczynku
• ogólną jakość życia

Dlatego leczenie bólu powinno uwzględniać nie tylko jego natężenie, ale również wpływ na codzienne funkcjonowanie pacjenta.

6. Dlaczego określenie rodzaju bólu jest tak ważne?

Nie każdy ból powstaje w ten sam sposób.

Może mieć charakter m.in.:

• somatyczny
• trzewny
• neuropatyczny
• mieszany

Przykładowo ból wynikający z uszkodzenia nerwu może wymagać innego postępowania niż ból związany z procesem zapalnym czy chorobą nowotworową.

Dlatego przed zmianą leczenia lekarz stara się odpowiedzieć nie tylko na pytanie „jak bardzo boli?”, ale również „dlaczego boli i jaki charakter ma ten ból?”

7. Jak wygląda diagnostyka bólu?

Pierwszym krokiem jest dokładna rozmowa z pacjentem oraz analiza dotychczasowego leczenia.

Lekarz może zapytać m.in.:

• gdzie dokładnie występuje ból
• od kiedy się utrzymuje
• czy występuje stale czy okresowo
• jakie ma natężenie
• jaki jest jego charakter
• co go nasila
• co przynosi ulgę
• czy ból promieniuje do innych części ciała
• jak wpływa na sen i codzienne funkcjonowanie
• jakie leki były już stosowane
• czy występowały działania niepożądane leczenia

Lekarz analizuje również dokumentację medyczną i wyniki wcześniejszych badań.

Im dokładniej możemy poznać charakter bólu, tym bardziej precyzyjnie można zaplanować dalsze postępowanie.

8. Czy warto prowadzić dzienniczek bólu?

Tak. Może być bardzo pomocny szczególnie wtedy, gdy ból zmienia się w ciągu dnia lub występuje okresowo.

Przed wizytą możesz przez kilka dni zapisywać:

• kiedy pojawia się ból
• jak długo trwa
• jak silny jest
• w którym miejscu występuje
• co mogło go wywołać
• jakie leki zostały zastosowane
• czy leczenie przyniosło ulgę
• czy wystąpiły działania niepożądane

Takie informacje pozwalają lekarzowi zobaczyć problem szerzej niż wyłącznie na podstawie samopoczucia pacjenta w dniu wizyty.

9. Czy przewlekły ból trzeba po prostu zaakceptować?

Nie.

Nie zawsze możliwe jest całkowite usunięcie przyczyny bólu, szczególnie w przypadku zaawansowanych lub przewlekłych chorób.

Nie oznacza to jednak, że pacjent powinien pozostawać bez pomocy.

Celem leczenia może być:

• zmniejszenie natężenia bólu
• ograniczenie liczby epizodów bólowych
• poprawa snu
• zwiększenie samodzielności
• umożliwienie większej aktywności
• poprawa komfortu codziennego funkcjonowania

Skuteczne leczenie bólu nie zawsze oznacza osiągnięcie poziomu „zero bólu” – często oznacza odzyskanie kontroli nad własnym życiem.

10. Jak wygląda leczenie bólu w Poradni?

Sposób leczenia jest dobierany indywidualnie.

W zależności od charakteru i przyczyny bólu lekarz może zaplanować:

• farmakoterapię przeciwbólową
• koanalgetyki
• modyfikację dotychczas przyjmowanych leków
• wybrane blokady przeciwbólowe
• wybrane wlewy dożylne
• terapie wspomagające
• dalszą diagnostykę
• konsultację innego specjalisty
• wsparcie psychologiczne lub psychiatryczne

Często najlepszy efekt daje połączenie kilku metod zamiast opierania całej terapii na jednym leku lub jednym zabiegu.

11. Czy każdy pacjent otrzymuje takie same leki przeciwbólowe?

Nie.

Dobór leku zależy m.in. od:

• rodzaju bólu
• jego natężenia
• choroby podstawowej
• wieku pacjenta
• chorób współistniejących
• funkcji nerek i wątroby
• innych przyjmowanych leków
• wcześniejszej skuteczności leczenia
• występujących działań niepożądanych

Dlatego lek skuteczny u jednej osoby nie musi być najlepszym rozwiązaniem dla drugiej.

12. Czym są koanalgetyki?

Koanalgetyki to leki, których podstawowe zastosowanie może dotyczyć innego problemu zdrowotnego, ale które w określonych rodzajach bólu mogą wspomagać działanie przeciwbólowe.

Szczególne znaczenie mogą mieć np. przy niektórych rodzajach bólu neuropatycznego.

O zastosowaniu konkretnego preparatu, jego dawce i połączeniu z innymi lekami zawsze decyduje lekarz.

13. Czy w leczeniu bólu stosowane są silne leki przeciwbólowe?

Jeżeli istnieją odpowiednie wskazania medyczne, lekarz może zastosować również silniejsze leki przeciwbólowe.

Nie oznacza to jednak, że są one właściwym rozwiązaniem dla każdego rodzaju przewlekłego bólu.

Lekarz bierze pod uwagę zarówno spodziewane korzyści, jak i ryzyko:

• działań niepożądanych
• interakcji z innymi lekami
• nadmiernej sedacji
• problemów wynikających z długotrwałego stosowania określonych preparatów

Dlatego terapia wymaga regularnej kontroli i świadomego dostosowywania do sytuacji pacjenta.

14. Dlaczego nie powinno się samodzielnie zwiększać dawek leków przeciwbólowych?

Większa dawka nie zawsze oznacza lepszy efekt.

Samodzielne zwiększanie ilości przyjmowanych leków może prowadzić do:

• działań niepożądanych
• niebezpiecznych interakcji
• przekroczenia bezpiecznej dawki
• problemów wynikających z łączenia preparatów zawierających tę samą substancję

Jeżeli obecne leczenie nie działa wystarczająco dobrze, lepszym rozwiązaniem jest ponowna ocena terapii przez lekarza.

15. Czy lekarz może zmienić dotychczasowe leczenie przeciwbólowe?

Tak.

Jednym z głównych zadań Poradni jest monitorowanie skuteczności leczenia i jego modyfikowanie w zależności od potrzeb pacjenta.

Jeżeli dotychczasowa terapia:

• nie daje wystarczającej ulgi
• powoduje działania niepożądane
• przestała być skuteczna
• jest trudna do stosowania

lekarz może rozważyć zmianę sposobu leczenia.

16. Czy w Poradni wykonywane są blokady przeciwbólowe?

Tak. Wśród metod dostępnych w Poradni Szpakmed znajdują się wybrane blokady stosowane w terapii bólu.

Blokada polega na podaniu odpowiednio dobranego preparatu w określoną okolicę związaną z powstawaniem lub przewodzeniem bólu.

Nie jest to jednak metoda odpowiednia dla każdego pacjenta.

O możliwości wykonania zabiegu decyduje lekarz po wcześniejszej ocenie rodzaju bólu, stanu zdrowia, wskazań i przeciwwskazań.

17. Czy stosowane są również wlewy dożylne?

Tak. Strona Poradni wskazuje również na możliwość stosowania wybranych terapii dożylnych jako jednego z elementów leczenia.

Rodzaj terapii zależy od konkretnego problemu zdrowotnego i kwalifikacji lekarza.

Wlew nie jest automatycznym elementem leczenia każdego pacjenta – może zostać zaproponowany wtedy, gdy specjalista uzna go za zasadny.

18. Czym właściwie jest medycyna paliatywna?

Medycyna paliatywna koncentruje się na poprawie jakości życia osób zmagających się z poważnymi, przewlekłymi lub zagrażającymi życiu chorobami.

Jej zadaniem jest przede wszystkim zapobieganie cierpieniu i jego łagodzenie poprzez odpowiednie rozpoznawanie oraz leczenie:

• bólu
• innych dokuczliwych objawów fizycznych
• problemów wpływających na komfort życia
• trudności psychicznych i emocjonalnych

Najważniejszym celem jest możliwie dobra jakość życia pacjenta i zachowanie jego godności.

19. Czy opieka paliatywna oznacza rezygnację z leczenia?

Nie.

To jeden z najczęstszych mitów dotyczących medycyny paliatywnej.

Opieka paliatywna może być prowadzona równolegle z leczeniem choroby podstawowej, w tym np. leczeniem onkologicznym.

Jej celem jest w takim przypadku zmniejszenie bólu i innych dolegliwości pojawiających się w przebiegu choroby lub jej leczenia.

Pacjent może więc jednocześnie pozostawać pod opieką swojego lekarza prowadzącego i korzystać z pomocy specjalisty zajmującego się leczeniem objawów.

20. Czy medycyna paliatywna jest przeznaczona wyłącznie dla osób w ostatnich dniach życia?

Nie.

Opieka paliatywna nie jest zarezerwowana wyłącznie dla ostatniego etapu życia.

Może być wprowadzana wcześniej, jeżeli ciężka choroba powoduje ból lub inne dolegliwości znacząco obniżające jakość życia.

W wielu sytuacjach wcześniejsze rozpoczęcie odpowiedniego leczenia objawowego pozwala pacjentowi dłużej zachować aktywność, samodzielność i większy komfort.

21. Czy opieka paliatywna dotyczy tylko pacjentów onkologicznych?

Nie.

Chociaż opieka paliatywna bardzo często kojarzona jest z chorobami nowotworowymi, może być potrzebna również osobom cierpiącym na inne ciężkie, postępujące i ograniczające życie choroby.

O tym, czy pacjent może odnieść korzyść z takiego wsparcia, decyduje przede wszystkim jego stan zdrowia, objawy oraz potrzeby – nie wyłącznie nazwa rozpoznania.

22. Jakie objawy poza bólem mogą mieć znaczenie w opiece paliatywnej?

Ból jest jednym z najważniejszych problemów, ale nie jedynym.

Pacjenci z ciężkimi chorobami mogą zmagać się również m.in. z:

• osłabieniem
• zaburzeniami snu
• nudnościami
• problemami z apetytem
• dusznością
• lękiem
• obniżonym nastrojem
• innymi dolegliwościami wynikającymi z choroby lub jej leczenia

Zakres pomocy zawsze zależy od sytuacji konkretnego pacjenta.

23. Czy celem leczenia jest również zachowanie samodzielności pacjenta?

Tak.

Dobrze kontrolowane objawy mogą pozwolić pacjentowi:

• łatwiej się poruszać
• lepiej spać
• wykonywać codzienne czynności
• spędzać więcej czasu z bliskimi
• uczestniczyć w aktywnościach, które są dla niego ważne

Dlatego skuteczność terapii oceniamy nie tylko poprzez pytanie o natężenie bólu.

Równie ważne jest to, co pacjent dzięki leczeniu może ponownie robić.

24. Dlaczego w Poradni Leczenia Bólu ważne jest również zdrowie psychiczne?

Przewlekły ból wpływa nie tylko na ciało.

Miesiące lub lata dolegliwości mogą prowadzić do:

• przewlekłego stresu
• problemów ze snem
• zmęczenia
• lęku
• obniżenia nastroju
• ograniczenia aktywności
• wycofywania się z życia społecznego

Jednocześnie stres, lęk i brak snu mogą dodatkowo wpływać na sposób odczuwania bólu.

Dlatego w Szpakmed patrzymy na pacjenta szerzej niż tylko przez pryzmat jednego objawu.

25. Czy dostępne jest wsparcie psychologiczne?

Tak. W ramach podejścia Poradni dostępne jest również wsparcie psychologiczne oraz możliwość interwencji kryzysowej.

Pomoc może być szczególnie istotna dla osób:

• zmagających się od długiego czasu z bólem
• po otrzymaniu diagnozy poważnej choroby
• mających trudność z przystosowaniem się do ograniczeń wynikających ze stanu zdrowia
• doświadczających silnego stresu i lęku

26. Czy można skorzystać również z konsultacji psychiatrycznej?

Tak. Szpakmed posiada również Poradnię Psychiatryczno-Psychologiczną, co umożliwia rozszerzenie wsparcia o konsultację lekarza psychiatry, jeżeli pojawią się odpowiednie wskazania.

Może być to przydatne m.in. wtedy, gdy przewlekłemu bólowi lub ciężkiej chorobie towarzyszą nasilone:

• problemy ze snem
• objawy lękowe
• obniżenie nastroju
• inne trudności wymagające oceny psychiatrycznej

W zależności od sytuacji różne obszary opieki Szpakmed mogą się więc wzajemnie uzupełniać.

27. Czy lekarz może przyjechać do pacjenta do domu?

Tak. Poradnia Medycyny Paliatywnej i Leczenia Bólu Szpakmed oferuje wizyty domowe u pacjenta.

To szczególnie ważna możliwość dla osób:

• mających trudności z poruszaniem się
• znacznie osłabionych
• cierpiących z powodu ciężkiej choroby
• dla których transport do placówki stanowi duże obciążenie

Dzięki temu specjalistyczna konsultacja może odbyć się w miejscu, w którym pacjent czuje się najbezpieczniej – we własnym domu.

28. Czy wizyta domowa oznacza objęcie pacjenta hospicjum domowym?

Nie.

Prywatna wizyta domowa lekarza Poradni Szpakmed i hospicjum domowe finansowane przez NFZ to dwie różne formy świadczeń.

Wizyta domowa Szpakmed jest pojedynczą lub kolejną konsultacją lekarza w domu pacjenta.

Hospicjum domowe w ramach NFZ jest natomiast zorganizowaną formą długoterminowej opieki paliatywnej obejmującą pracę zespołu medycznego według odrębnych zasad kwalifikacji.

Jeżeli stan chorego wskazuje, że taka forma opieki byłaby potrzebna, warto omówić ją z lekarzem.

29. Czy Poradnia oferuje obecnie teleporady?

Aktualna oferta Poradni obejmuje:

• wizyty stacjonarne w gabinecie
• wizyty domowe u pacjenta

Na obecnej stronie Poradni teleporada nie jest wymieniona jako dostępna forma konsultacji.

30. Jak przygotować się do pierwszej konsultacji?

Na pierwszą wizytę warto zabrać możliwie pełną dokumentację dotyczącą dotychczasowego leczenia.

Szczególnie przydatne są:

• wypisy ze szpitala
• wyniki badań obrazowych
• wyniki badań laboratoryjnych
• karty informacyjne z wcześniejszego leczenia
• opinie innych specjalistów
• aktualna lista przyjmowanych leków
• informacja o dawkach i godzinach stosowania leków przeciwbólowych
• informacje o alergiach i wcześniejszych działaniach niepożądanych leków

Szczególnie ważne mogą być dokumenty od prowadzącego:

• onkologa
• hematologa
• neurologa
• innego lekarza zajmującego się chorobą podstawową

Dzięki temu lekarz może dokładniej ocenić dotychczasowe leczenie i uniknąć niepotrzebnego powtarzania diagnostyki.

31. Czy trzeba zabrać wszystkie przyjmowane leki?

Nie musisz przynosić samych opakowań, ale bardzo ważna jest dokładna lista aktualnie przyjmowanych preparatów.

Najlepiej zapisać:

• nazwę leku
• dawkę
• liczbę tabletek lub innych dawek
• godziny przyjmowania
• leki przyjmowane doraźnie

Warto uwzględnić nie tylko leki przeciwbólowe, ale wszystkie preparaty stosowane regularnie.

Pozwala to lekarzowi sprawdzić możliwość występowania interakcji oraz bezpiecznie planować dalsze leczenie.

32. Co warto powiedzieć lekarzowi o dotychczasowych lekach przeciwbólowych?

Warto powiedzieć zarówno o tym, co pomagało, jak i o tym, co się nie sprawdziło.

Przydatne są informacje:

• które leki zmniejszały ból
• jak długo działały
• które okazały się nieskuteczne
• jakie działania niepożądane występowały
• czy konieczne było przerywanie terapii

Dzięki temu nowego planu leczenia nie trzeba rozpoczynać od początku.

33. Czy członek rodziny może uczestniczyć w konsultacji?

Jeżeli pacjent wyraża na to zgodę, obecność bliskiej osoby może być bardzo pomocna.

Rodzina lub opiekun często posiada ważne informacje dotyczące:

• codziennego funkcjonowania chorego
• przyjmowania leków
• zmian stanu zdrowia
• problemów ze snem
• samodzielności
• nasilenia objawów pomiędzy wizytami

W ciężkiej chorobie wsparcie bliskich jest często istotnym elementem całego procesu opieki.

34. Ile kosztuje konsultacja?

Aktualny cennik Poradni Medycyny Paliatywnej i Leczenia Bólu Szpakmed wynosi:

• wizyta stacjonarna – 250 zł
• wizyta domowa – 500 zł

Poradnia działa obecnie jako poradnia prywatna, dlatego skierowanie nie jest wymagane.

35. Gdzie znajduje się Poradnia?

Poradnia Medycyny Paliatywnej i Leczenia Bólu Szpakmed znajduje się przy:

ul. Hlonda 9
41-704 Ruda Śląska

W tej samej lokalizacji działają również inne obszary Grupy Szpakmed, dzięki czemu – w zależności od potrzeb – opieka może być uzupełniana o inne konsultacje.

36. Jak umówić wizytę?

Aby umówić konsultację stacjonarną lub dowiedzieć się o możliwości wizyty domowej, skontaktuj się z rejestracją Szpakmed:

Infolinia: (32) 242 33 51
E-mail: kontakt@szpakmed.pl

Podczas kontaktu możesz uzyskać informacje dotyczące:

• najbliższych dostępnych terminów
• wizyty stacjonarnej
• wizyty domowej
• aktualnego cennika
• przygotowania dokumentacji

37. Czy Poradnia Szpakmed jest tym samym co Poradnia Medycyny Paliatywnej na NFZ?

Nie.

Poradnia Medycyny Paliatywnej i Leczenia Bólu Szpakmed działa obecnie prywatnie. Nie potrzebujesz więc skierowania, a koszt konsultacji ponosi pacjent.

Osobno w publicznym systemie ochrony zdrowia funkcjonują świadczenia opieki paliatywnej finansowane przez NFZ, takie jak:

• Poradnie Medycyny Paliatywnej
• Hospicja Domowe
• Hospicja Stacjonarne
• Oddziały Medycyny Paliatywnej

Do świadczeń paliatywnych finansowanych przez NFZ obowiązują osobne zasady kwalifikacji i wymagane jest odpowiednie skierowanie.

Dzięki temu pacjent i jego rodzina mogą świadomie wybrać formę opieki najbardziej odpowiadającą aktualnym potrzebom.

38. Kiedy nie należy czekać na planową wizytę w Poradni?

Poradnia zajmuje się planowym leczeniem bólu i opieką nad pacjentami z chorobami przewlekłymi.

Jeżeli natomiast pojawia się:

• nagły, bardzo silny ból o nieznanej przyczynie
• gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia
• utrata przytomności
• silna duszność
• nagłe objawy neurologiczne
• inne objawy mogące stanowić bezpośrednie zagrożenie życia

nie należy czekać na planowy termin konsultacji – potrzebna może być pilna pomoc medyczna.

39. Dlaczego leczenie bólu jest tak ważne?

Ból przewlekły potrafi wpływać na każdy element codziennego życia.

Może ograniczać:

• ruch
• sen
• pracę
• odpoczynek
• kontakty z bliskimi
• samodzielność

Dlatego celem naszej Poradni nie jest wyłącznie zmniejszenie wartości bólu na skali.

Chcemy pomóc pacjentowi odzyskać możliwie największy komfort i kontrolę nad codziennym życiem.

40. Dlaczego warto zgłosić się do specjalisty zamiast przyjmować kolejne leki samodzielnie?

Przewlekły ból potrafi być złożonym problemem, którego przyczyna oraz mechanizm mogą zmieniać się wraz z chorobą.

Kolejne samodzielnie dodawane leki nie zawsze rozwiązują problem.

Specjalistyczna konsultacja pozwala:

• uporządkować dotychczasową terapię
• ocenić charakter bólu
• przeanalizować skuteczność leków
• ograniczyć ryzyko niepotrzebnych interakcji
• rozważyć inne metody terapii
• zaplanować dalsze monitorowanie

Nie musisz przyzwyczajać się do życia z niekontrolowanym bólem. Zacznijmy od dokładnego poznania jego przyczyny i znalezienia rozwiązania dopasowanego do Ciebie.