1. Czym jest Poradnia Spektrum Rozwoju Szpakmed?

Poradnia Spektrum Rozwoju Szpakmed to miejsce stworzone z myślą o osobach, które potrzebują lepszego zrozumienia swoich potrzeb, sposobu funkcjonowania oraz indywidualnych cech związanych ze spektrum autyzmu i neuroróżnorodnością.

Naszym celem jest nie tylko udzielenie informacji, ale przede wszystkim pomoc w znalezieniu praktycznych rozwiązań, które mogą ułatwić codzienne funkcjonowanie w domu, szkole, pracy i relacjach z innymi.

W ramach poradni oferujemy m.in.:

• ocenę potrzeb sensorycznych
• pomoc w dostosowaniu otoczenia
• dobór odpowiednich narzędzi i pomocy
• tworzenie Indywidualnych Planów Wsparcia
• edukację dotyczącą spektrum autyzmu
• wsparcie rodziny i osób z najbliższego otoczenia
• pomoc w znalezieniu odpowiedniej dalszej terapii

Każda osoba funkcjonuje inaczej, dlatego nie stosujemy jednego schematu wsparcia dla wszystkich.

2. Dla kogo przeznaczona jest Poradnia Spektrum Rozwoju?

Poradnia jest przeznaczona dla dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych.

Zapraszamy zarówno osoby posiadające już rozpoznanie spektrum autyzmu, jak i osoby oraz rodziny, które chcą lepiej zrozumieć określone zachowania, potrzeby sensoryczne czy trudności pojawiające się w codziennym funkcjonowaniu.

Ze wsparcia poradni mogą korzystać również rodzice i bliscy, którzy chcą dowiedzieć się, jak odpowiednio wspierać osobę w spektrum w jej naturalnym środowisku.

3. Czy do Poradni Spektrum Rozwoju potrzebne jest skierowanie?

Nie. Do Poradni Spektrum Rozwoju Szpakmed nie jest wymagane skierowanie.

Możesz skontaktować się z nami bezpośrednio i umówić konsultację zarówno dla dziecka, nastolatka, jak i osoby dorosłej.

Nie trzeba wcześniej odbywać wizyty u lekarza rodzinnego ani innego specjalisty.

4. Jak zapisać się na konsultację?

Aby umówić wizytę lub uzyskać dodatkowe informacje, skontaktuj się z rejestracją Szpakmed:

Infolinia: (32) 832 94 69
E-mail: rehabilitacja@szpakmed.pl

Poradnia znajduje się w:

Szpakmed Spektrum Rozwoju
ul. Hlonda 9
41-704 Ruda Śląska

Jeżeli nie wiesz, od jakiego rodzaju pomocy rozpocząć, możesz skontaktować się z naszym zespołem – pomożemy ustalić odpowiednią dalszą ścieżkę.

5. Ile trwa konsultacja w Poradni Spektrum Rozwoju?

Na pierwsze spotkanie przeznaczamy więcej czasu, aby możliwe było dokładniejsze poznanie sytuacji i potrzeb osoby zgłaszającej się do poradni.

• wizyta pierwszorazowa trwa 45 minut
• kolejne wizyty trwają 30 minut

Pierwsza konsultacja pozwala zebrać najważniejsze informacje i określić obszary, które wymagają dalszej analizy lub wsparcia.

6. Ile kosztuje konsultacja?

Koszt wizyty indywidualnej w Poradni Spektrum Rozwoju zależy od rodzaju wizyty i specjalisty – zapraszamy do kontaktu i umówienia terminu.

Podczas zapisu można również uzyskać informacje dotyczące aktualnego zakresu konsultacji i dostępnych terminów.

7. Kiedy warto zgłosić się do Poradni Spektrum Rozwoju?

Konsultację warto rozważyć zawsze wtedy, gdy określone cechy lub reakcje utrudniają codzienne funkcjonowanie dziecka albo osoby dorosłej.

Mogą dotyczyć m.in.:

• komunikowania swoich potrzeb
• nawiązywania i utrzymywania relacji
• funkcjonowania w grupie
• silnych reakcji na określone dźwięki, światło, zapachy, dotyk lub inne bodźce
• potrzeby stałości i przewidywalności
• trudności związanych ze zmianami
• organizacji codziennych czynności
• funkcjonowania w szkole, pracy lub domu

Pojedyncza cecha nie oznacza automatycznie spektrum autyzmu. Konsultacja może natomiast pomóc lepiej zrozumieć występujące potrzeby i określić, czy wskazana jest dalsza diagnostyka lub określona forma wsparcia.

8. Na czym polega ocena sensoryczna?

Każdy z nas odbiera i przetwarza bodźce docierające z otoczenia trochę inaczej. U niektórych osób określone dźwięki, światło, zapachy, faktury, dotyk czy ruch mogą być szczególnie intensywne albo przeciwnie – mogą wymagać silniejszego bodźca.

W Poradni Spektrum Rozwoju wykonujemy ocenę sensoryczną, która pomaga lepiej zrozumieć indywidualny sposób reagowania na bodźce.

Może ona pomóc określić:

• które bodźce powodują największy dyskomfort
• jakiego rodzaju bodźców dana osoba może aktywnie poszukiwać
• w jakich sytuacjach pojawia się przeciążenie
• jak można zmodyfikować otoczenie
• jakie rozwiązania mogą zwiększyć codzienny komfort

Dzięki temu zamiast koncentrować się wyłącznie na samym zachowaniu, możemy spróbować zrozumieć jego przyczynę i znaleźć praktyczne rozwiązanie.

9. Czy ocena sensoryczna jest diagnozą autyzmu?

Nie. Ocena sensoryczna nie jest równoznaczna z diagnozą spektrum autyzmu.

Jej zadaniem jest określenie sposobu reagowania na bodźce i potrzeb sensorycznych konkretnej osoby.

Pełna diagnoza spektrum autyzmu jest znacznie szerszym procesem. Uwzględnia m.in. rozwój, komunikację, funkcjonowanie społeczne, zachowania, historię życia oraz obserwację osoby diagnozowanej.

Dlatego konsultacja w Poradni Spektrum Rozwoju może być jednym z elementów pozwalających lepiej poznać potrzeby danej osoby i zdecydować o dalszym postępowaniu, ale sama ocena sensoryczna nie zastępuje pełnego procesu diagnostycznego.

10. Czy pomagamy dostosować dom do potrzeb sensorycznych?

Tak. Jednym z elementów działalności naszej poradni jest doradztwo dotyczące dostosowania przestrzeni domowej do indywidualnych potrzeb sensorycznych.

Czasem pozornie niewielkie zmiany mogą znacząco poprawić codzienny komfort.

W zależności od potrzeb mogą dotyczyć m.in.:

• organizacji przestrzeni
• ograniczenia nadmiaru bodźców
• oświetlenia
• poziomu hałasu
• miejsca przeznaczonego do odpoczynku i wyciszenia
• przewidywalnego układu przedmiotów
• doboru odpowiednich pomocy sensorycznych

Celem nie jest stworzenie identycznej przestrzeni dla każdej osoby w spektrum, ale dostosowanie środowiska do jej konkretnych potrzeb.

11. Czy pomagamy dobrać odpowiednie narzędzia i pomoce?

Tak. W zależności od potrzeb pomagamy w doborze narzędzi wspierających codzienne funkcjonowanie, komunikację, organizację dnia oraz proces uczenia się.

Nie każde rozwiązanie sprawdza się u każdej osoby.

Dlatego najpierw staramy się określić konkretną potrzebę, a dopiero później dobrać narzędzie, które może ją wspierać.

Mogą to być rozwiązania związane m.in. z:

• organizacją i planowaniem dnia
• zwiększeniem przewidywalności
• komunikacją
• nauką
• regulacją sensoryczną
• odpoczynkiem i wyciszeniem
• samodzielnością w wykonywaniu codziennych czynności

12. Czym jest Indywidualny Plan Wsparcia?

Jednym z najważniejszych elementów naszej pracy jest możliwość przygotowania Indywidualnego Planu Wsparcia.

Plan powstaje na podstawie przeprowadzonych ocen oraz informacji dotyczących codziennego funkcjonowania danej osoby.

Uwzględniamy w nim zarówno:

• mocne strony
• indywidualne potrzeby
• obszary wymagające większego wsparcia
• sposób komunikacji
• potrzeby sensoryczne
• codzienne środowisko życia, nauki lub pracy

Plan może stanowić przydatne narzędzie dla rodziny, pedagogów, psychologów oraz innych osób pracujących z osobą w spektrum.

Najważniejsze jest to, aby wsparcie było spójne i rzeczywiście odpowiadało na potrzeby konkretnej osoby.

13. Czy pomagamy w trudnościach związanych z komunikacją?

Tak. Jednym z obszarów analizowanych w Poradni Spektrum Rozwoju jest sposób komunikowania się i rozumienia komunikatów innych osób.

Różnice mogą dotyczyć nie tylko samej mowy.

Niektórym osobom trudność może sprawiać:

• wyrażanie własnych potrzeb
• rozumienie niejednoznacznych komunikatów
• interpretowanie tonu wypowiedzi
• rozpoznawanie intencji rozmówcy
• prowadzenie rozmowy w większej grupie
• rozpoczynanie lub kończenie rozmowy

Lepsze poznanie indywidualnego stylu komunikacji pozwala dobrać strategie, które mogą ułatwić porozumiewanie się zarówno osobie w spektrum, jak i jej otoczeniu.

14. Czy poradnia pomaga w obszarze relacji i funkcjonowania społecznego?

Tak. Przyglądamy się również indywidualnym sposobom budowania relacji oraz funkcjonowania w sytuacjach społecznych.

Nie chodzi o zmuszanie osoby do zachowywania się według jednego wzorca.

Celem jest przede wszystkim lepsze zrozumienie sytuacji, które powodują trudność, oraz znalezienie sposobów zwiększających komfort i samodzielność.

Może dotyczyć to funkcjonowania:

• w rodzinie
• w przedszkolu lub szkole
• w grupie rówieśniczej
• na studiach
• w miejscu pracy
• w codziennych sytuacjach społecznych

15. Dlaczego zwracamy uwagę na sposób myślenia i radzenie sobie ze zmianą?

Osoby w spektrum mogą mieć własne, charakterystyczne sposoby analizowania informacji, organizowania codziennych czynności i reagowania na nieprzewidziane sytuacje.

Dlatego podczas konsultacji możemy analizować m.in.:

• sposób podejmowania decyzji
• potrzebę przewidywalności
• reakcje na nagłe zmiany
• organizację zadań
• indywidualny sposób uczenia się
• obszary szczególnych zainteresowań i mocnych stron

Pozwala to tworzyć strategie dopasowane do konkretnej osoby zamiast oczekiwać, że to ona zawsze będzie musiała dostosowywać się do otoczenia.

16. Czy pomagamy znaleźć odpowiednią terapię?

Tak. Jednym z zadań Poradni Spektrum Rozwoju jest pomoc w odnalezieniu odpowiedniej dalszej formy wsparcia lub terapii.

W zależności od indywidualnej sytuacji może być potrzebne wsparcie psychologiczne, psychoterapeutyczne, sensoryczne, pedagogiczne lub inna forma pracy ze specjalistą.

Współpracujemy również z ośrodkami psychoterapii działającymi na terenie Śląska.

Nie zakładamy z góry, że każda osoba potrzebuje takiej samej terapii. Najpierw staramy się poznać jej potrzeby, a następnie pomóc wybrać odpowiednią dalszą drogę.

17. Czy rodzice i bliscy również otrzymują wsparcie?

Tak. Spektrum autyzmu dotyczy przede wszystkim sposobu funkcjonowania konkretnej osoby, ale odpowiednie zrozumienie jej potrzeb przez najbliższe otoczenie może mieć ogromne znaczenie dla codziennego komfortu.

Dlatego wspieramy również rodziców, opiekunów i bliskich.

Pomagamy lepiej zrozumieć:

• z czego mogą wynikać określone reakcje
• jak komunikować się w bardziej czytelny sposób
• jak reagować na przeciążenie sensoryczne
• jak zwiększyć przewidywalność codziennych sytuacji
• jak wspierać samodzielność
• jak dostosować otoczenie do potrzeb danej osoby

Lepsze zrozumienie potrzeb często pomaga całej rodzinie wypracować rozwiązania, które ułatwiają wspólne funkcjonowanie.

18. Czy osoba dorosła może również skorzystać z pomocy psychiatry?

Tak. Poradnia Spektrum Rozwoju przeznaczona jest również dla osób dorosłych, a dodatkowo w Szpakmed działa Poradnia Psychiatryczno-Psychologiczna specjalizująca się m.in. w neuroróżnorodności osób dorosłych.

Jeżeli potrzebna jest rozszerzona ocena medyczna, konsultacja psychiatryczna może stanowić uzupełnienie dalszego postępowania.

W Poradni Psychiatryczno-Psychologicznej dostępne są m.in.:

• ocena i diagnostyka
• konsultacje psychiatryczne
• edukacja i wsparcie
• indywidualne plany wsparcia
• farmakoterapia – jeżeli lekarz stwierdzi odpowiednie wskazania

Pozwala to osobie dorosłej korzystać z różnych form pomocy w zależności od jej rzeczywistych potrzeb.

19. Czy spektrum autyzmu leczy się farmakologicznie?

Farmakoterapia nie służy do „leczenia autyzmu” jako takiego.

U części osób mogą jednak jednocześnie występować inne problemy zdrowotne lub objawy wymagające oceny psychiatry, dlatego w określonych przypadkach lekarz może zdecydować o zastosowaniu leczenia farmakologicznego.

Każda taka decyzja podejmowana jest indywidualnie podczas konsultacji lekarskiej.

Dlatego Szpakmed umożliwia połączenie wsparcia dotyczącego neuroróżnorodności z profesjonalną konsultacją psychiatryczną dla osób dorosłych, jeżeli istnieje taka potrzeba.

20. Czy warto szukać pomocy, jeśli nie jestem pewien, czy chodzi o spektrum autyzmu?

Tak. Nie trzeba samodzielnie wiedzieć, z czego dokładnie wynikają obserwowane trudności.

Pierwsza konsultacja może służyć właśnie temu, aby uporządkować informacje, określić najważniejsze potrzeby i zdecydować, jaki powinien być następny krok.

Nie każda trudność związana z komunikacją, sensoryką, relacjami czy zmianami oznacza spektrum autyzmu.

Jeżeli jednak określone sytuacje regularnie utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto przyjrzeć się im dokładniej.

21. Jak przygotować się do pierwszej konsultacji?

Nie jest wymagane specjalne przygotowanie, ale warto zebrać informacje, które mogą pomóc specjaliście lepiej poznać sytuację.

Jeżeli posiadasz wcześniejszą dokumentację, możesz zabrać ze sobą:

• wyniki wcześniejszych konsultacji
• opinie psychologiczne lub pedagogiczne
• informacje ze szkoły lub przedszkola
• dokumentację dotychczasowej terapii
• informacje dotyczące rozwoju dziecka
• wcześniejsze diagnozy lub zalecenia specjalistów

Warto również zastanowić się, które codzienne sytuacje powodują największą trudność i czego przede wszystkim oczekujesz od konsultacji.

Nie musisz jednak mieć gotowej odpowiedzi na wszystkie pytania – właśnie temu służy pierwsze spotkanie.

22. Co dzieje się po pierwszej konsultacji?

Dalsze postępowanie zależy od indywidualnej sytuacji.

Po poznaniu najważniejszych potrzeb możliwe jest zaplanowanie kolejnych kroków, takich jak:

• dalsze konsultacje
• ocena sensoryczna
• przygotowanie Indywidualnego Planu Wsparcia
• dobór narzędzi wspierających
• modyfikacja otoczenia domowego
• skierowanie uwagi na dalszą diagnostykę
• znalezienie odpowiedniej formy terapii
• konsultacja psychiatryczna lub psychologiczna, jeśli jest potrzebna

Nie tworzymy jednego schematu dla wszystkich.

Najważniejsze jest znalezienie rozwiązania dopasowanego do konkretnej osoby, jej możliwości, potrzeb, mocnych stron i codziennego środowiska.